Mụn bọc ở má: Nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả

Mụn bọc ở má không chỉ gây đau nhức, sưng đỏ mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ. Vị trí mọc mụn cũng là tín hiệu phản ánh một phần tình trạng sức khỏe, thói quen sinh hoạt và chế độ chăm sóc da của mỗi người. Vậy nguyên nhân nào khiến mụn bọc thường xuyên xuất hiện ở má và đâu là giải pháp giúp cải thiện tình trạng này hiệu quả? Hãy cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Mụn bọc ở má là như thế nào?

Mụn bọc ở má là dạng mụn viêm nặng, hình thành khi lỗ chân lông bị bít tắc bởi bã nhờn, tế bào chết, bụi bẩn hoặc vi khuẩn. Khác với các loại mụn nhẹ như mụn cám, mụn đầu đen hay mụn đầu trắng, mụn bọc thường có kích thước lớn, sưng đỏ, cứng và mọc sâu dưới da kèm cảm giác đau nhức khó chịu. Một số nốt mụn bọc còn chứa nhân mủ trắng hoặc vàng, thậm chí có thể kèm máu nếu bị viêm nặng.

Điểm đặc biệt của mụn bọc là thời gian tồn tại lâu, có thể kéo dài từ vài ngày đến vài tuần mà không tự biến mất. Nếu không được chăm sóc đúng cách, mụn rất dễ để lại vết thâm sậm màu hoặc sẹo rỗ, gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng. Khi xuất hiện ở vùng má, mụn bọc dễ phát triển nặng hơn, lan rộng và tái phát nhiều lần. Chính vì vậy, mụn bọc ở má không chỉ là vấn đề da liễu đơn thuần mà còn là hồi chuông cảnh báo cho những thói quen sinh hoạt, chế độ ăn uống và cách chăm sóc da chưa hợp lý.

Nguyên nhân bị mụn bọc ở má

Rất nhiều yếu tố có thể khiến mụn bọc xuất hiện và phát triển ở vùng má. Việc hiểu rõ nguyên nhân sẽ giúp bạn dễ dàng tìm ra giải pháp điều trị phù hợp, tránh để tình trạng mụn kéo dài, lan rộng và để lại di chứng xấu cho làn da. Cụ thể:

Da tiết nhiều dầu

Da mặt, đặc biệt là vùng chữ T và má, chứa rất nhiều tuyến bã nhờn. Khi cơ thể tiết dầu quá mức, lượng dầu thừa kết hợp với tế bào chết, bụi bẩn sẽ làm tắc nghẽn lỗ chân lông. 

Đây chính là điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn gây mụn sinh sôi, khiến da bị viêm, sưng đỏ và hình thành mụn bọc. Nếu không kiểm soát tốt dầu thừa, mụn sẽ xuất hiện thường xuyên và dễ phát triển thành cụm lớn.

Rối loạn nội tiết tố

Nội tiết tố đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa hoạt động tuyến dầu. Khi hormone mất cân bằng, đặc biệt là androgen tăng cao, tuyến bã nhờn sẽ hoạt động mạnh hơn, dẫn tới tắc nghẽn lỗ chân lông và nổi mụn. Điều này lý giải vì sao mụn bọc ở má thường gặp ở tuổi dậy thì, phụ nữ trong giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh.

Chăm sóc da sai cách

Nhiều người nghĩ rằng rửa mặt nhiều lần hoặc dùng sản phẩm làm sạch mạnh sẽ giúp da bớt dầu và giảm mụn. Tuy nhiên thực tế điều này khiến da bị khô căng, mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên, từ đó kích thích tuyến bã nhờn tiết dầu nhiều hơn. 

Ngoài ra, việc không tẩy trang kỹ càng sau khi dùng mỹ phẩm, lạm dụng tẩy tế bào chết, hay nặn mụn bừa bãi cũng khiến vi khuẩn xâm nhập sâu, gây viêm nhiễm nặng hơn và để lại sẹo.

Chức năng gan, thận suy giảm

Gan và thận là hai cơ quan quan trọng có nhiệm vụ lọc máu, đào thải độc tố. Khi hoạt động của chúng suy giảm, độc tố trong cơ thể sẽ tích tụ và tìm đường bài tiết ra ngoài thông qua da. Vùng má là một trong những điểm báo hiệu rõ rệt nhất với sự xuất hiện của mụn bọc ở má.

Căng thẳng, stress kéo dài

Áp lực công việc, thiếu ngủ, lo âu thường xuyên khiến cơ thể sản sinh nhiều hormone cortisol. Cortisol làm tuyến bã nhờn tăng cường tiết dầu, đồng thời ảnh hưởng tới hệ miễn dịch, khiến da yếu đi, khó phục hồi. Đây là lý do những người làm việc căng thẳng, ngủ không đủ giấc thường bị mụn bọc ở má và khó lành.

Dùng mỹ phẩm kém chất lượng hoặc không phù hợp

Mỹ phẩm chứa nhiều hóa chất, cồn, hương liệu hoặc sản phẩm trôi nổi, không rõ nguồn gốc có thể gây kích ứng, làm bít tắc lỗ chân lông. Không chỉ vậy, ngay cả những sản phẩm chính hãng nhưng không phù hợp với loại da cũng có thể khiến da ngộp thở và dễ sinh mụn bọc ở má.

Vỏ gối, ga trải giường và khăn mặt bẩn

Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng vỏ gối, ga giường và khăn mặt là nơi trú ngụ của hàng ngàn vi khuẩn và bụi bẩn. Khi bạn nằm ngủ hoặc lau mặt, vi khuẩn này dễ dàng bám vào da, đặc biệt là vùng má. Đây là yếu tố thầm lặng nhưng lại góp phần lớn vào sự hình thành mụn bọc.

Thói quen chạm tay vào mặt

Bàn tay tiếp xúc với rất nhiều vật dụng hằng ngày như điện thoại, bàn phím, tay nắm cửa,… chứa nhiều vi khuẩn. Khi vô thức sờ má hoặc nặn mụn, vi khuẩn từ tay truyền sang da, làm mụn viêm nặng hơn, dễ lan rộng và khó điều trị. Đây là thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại ảnh hưởng rất lớn đến tình trạng da.

Chế độ dinh dưỡng không lành mạnh

Ăn quá nhiều thực phẩm cay nóng, nhiều dầu mỡ, đồ ngọt, uống nước ngọt có ga, rượu bia hoặc cà phê thường xuyên sẽ khiến cơ thể nóng trong, gan phải làm việc nhiều hơn, từ đó mụn dễ bùng phát. 

Ngược lại, việc ăn uống thiếu rau xanh, hoa quả tươi, vitamin và khoáng chất khiến da không được nuôi dưỡng đầy đủ, khả năng tự tái tạo kém, làm mụn lâu lành hơn.

Các mức độ mụn bọc ở má 

Mụn bọc ở má có thể xuất hiện với nhiều mức độ khác nhau, từ nhẹ đến nặng, tùy thuộc vào tình trạng viêm nhiễm, số lượng mụn và mức độ tổn thương da. Dưới đây là các mức độ mụn bọc thường gặp:

Mụn bọc mức độ nhẹ

Mụn xuất hiện rải rác ở vùng má, kích thước nhỏ, sưng đỏ nhẹ, có thể có nhân mủ trắng hoặc vàng. Số lượng chỉ vài nốt mụn, không dày đặc. Vùng da xung quanh ít bị tổn thương, ít để lại thâm nếu được chăm sóc đúng cách.

Tình trạng này có thể cải thiện nhanh bằng cách chăm sóc da tại nhà, sử dụng sản phẩm trị mụn không kê đơn và điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt.

Mụn bọc mức độ trung bình

Mụn có kích thước lớn hơn, sưng viêm rõ rệt, khi chạm vào cảm thấy đau. Một số nốt chứa nhiều mủ, mọc thành cụm nhỏ ở vùng má. Mụn xuất hiện nhiều hơn, có thể từ 5-10 nốt hoặc lan ra cả hai bên má.

Vùng da xung quanh dễ bị ửng đỏ, sau khi mụn xẹp thường để lại vết thâm sậm màu. Khi này cần kết hợp sản phẩm bôi ngoài da với thuốc uống. Nếu chăm sóc sai cách hoặc nặn mụn không đúng, nguy cơ để lại sẹo rỗ khá cao.

Mụn bọc mức độ nặng

Mụn bọc sưng viêm lớn, cứng, đỏ đậm, có thể kèm mủ và máu. Một số trường hợp mụn ăn sâu dưới da, tạo thành khối cứng đau nhức. Mụn xuất hiện nhiều, mọc thành từng mảng dày đặc ở cả hai bên má.

Tình trạng da bị tổn thương nghiêm trọng, viêm nhiễm lan rộng, dễ để lại sẹo lõm hoặc sẹo lồi vĩnh viễn nếu không điều trị đúng cách. Bạn cần can thiệp bằng thuốc kê đơn dưới sự chỉ định của bác sĩ da liễu. Trong trường hợp nặng, có thể cần áp dụng các phương pháp y khoa chuyên sâu như laser, peel da, ánh sáng sinh học.

Có nên nặn mụn bọc ở má không?

Mụn bọc ở má thường khiến nhiều người khó chịu, vừa đau nhức vừa gây mất thẩm mỹ, nên tâm lý chung là muốn nặn ra cho nhanh khỏi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia da liễu, không nên tự ý nặn mụn bọc ở má, bởi vì loại mụn này nằm sâu dưới da, có nhân to và chứa nhiều mủ viêm. 

Nếu nặn sai cách, hậu quả mang lại thường nghiêm trọng hơn lợi ích. Cụ thể:

• Tăng nguy cơ viêm nhiễm, vi khuẩn từ tay và dụng cụ dễ xâm nhập vào vùng da đang tổn thương, thậm chí lây lan sang vùng da khác.
• Mụn bọc nằm sâu dưới da, nếu tác động mạnh sẽ làm tổn thương cấu trúc da, dẫn đến sẹo rỗ, sẹo lồi hoặc vết thâm khó mờ.
• Nhân mụn bọc khó lấy ra hoàn toàn, nặn không đúng cách chỉ làm vỡ mủ, phần nhân còn sót lại tiếp tục gây viêm, khiến mụn tái phát.
• Trong trường hợp nặn mụn bọc ở vùng gần mạch máu lớn, vi khuẩn có thể xâm nhập sâu vào máu, gây biến chứng nguy hiểm.

Cách điều trị mụn bọc ở má

Cách điều trị mụn bọc ở má phụ thuộc vào mức độ mụn, tình trạng da và cơ địa của từng người. Cụ thể:

Điều trị mụn bọc ở má tại nhà

Chỉ phù hợp với các trường hợp mụn mức độ nhẹ đến trung bình, chưa gây viêm nặng hoặc lan rộng.

Vệ sinh da mặt đúng cách

Rửa mặt 2 lần/ngày với sữa rửa mặt dịu nhẹ, pH cân bằng, tránh loại có tính tẩy mạnh. Không rửa mặt quá nhiều lần vì sẽ làm khô da và kích thích tuyến dầu tiết nhiều hơn.

Sử dụng sản phẩm trị mụn không kê đơn

• Chứa Benzoyl Peroxide: giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mụn.
• Chứa Acid Salicylic (BHA): hỗ trợ làm sạch lỗ chân lông, giảm sưng viêm.
• Chứa Retinoid bôi ngoài: thúc đẩy tái tạo da, ngăn ngừa mụn mới.

Dùng nguyên liệu tự nhiên

• Đắp mặt nạ mật ong, nghệ, nha đam giúp kháng viêm, làm dịu da.
• Xông hơi da mặt bằng lá trà xanh hoặc sả để làm sạch lỗ chân lông.

Lưu ý là chỉ áp dụng khi mụn còn nhỏ, không sưng viêm nặng.

Tham khảo thêm: TOP 7+ cách trị mụn bọc tại nhà an toàn và hiệu quả

Thay đổi chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt

• Uống đủ 2 lít nước/ngày, ăn nhiều rau xanh và trái cây giàu vitamin C, E, kẽm.
• Hạn chế đồ cay nóng, dầu mỡ, đường ngọt, rượu bia.
• Ngủ đủ 7-8 tiếng, tránh thức khuya, giảm căng thẳng.
• Thay vỏ gối, ga giường, khăn mặt thường xuyên.
• Hạn chế chạm tay vào mặt hoặc tự ý nặn mụn.

Điều trị mụn bọc ở má bằng liệu pháp y tế

Phù hợp với mụn bọc mức độ trung bình đến nặng, khi mụn sưng viêm lớn, đau nhiều hoặc để lại sẹo.

Thuốc bôi theo chỉ định bác sĩ

• Kháng sinh dạng bôi như Clindamycin, Erythromycin để giảm viêm.
• Retinoid mạnh như Tretinoin, Adapalene giúp điều hòa sừng hóa, ngăn bít tắc lỗ chân lông.
• Corticoid bôi trong trường hợp đặc biệt để giảm viêm cấp tính, nhưng cần theo dõi chặt chẽ.

Thuốc uống

• Kháng sinh đường uống như Doxycycline, Minocycline, Tetracycline dùng khi mụn viêm nặng, lan rộng.
• Thuốc tránh thai nội tiết dành cho phụ nữ bị mụn do rối loạn hormone.
• Isotretinoin dành cho mụn bọc nặng, tái phát nhiều lần, nhưng cần theo dõi sát sao vì có tác dụng phụ mạnh.

Can thiệp da liễu chuyên sâu

• Lấy nhân mụn y khoa: thực hiện trong điều kiện vô trùng để tránh viêm nhiễm.
• Peel da bằng acid: giúp loại bỏ tế bào chết, giảm thâm mụn và ngăn ngừa mụn mới.
• Laser hoặc ánh sáng sinh học: tiêu diệt vi khuẩn gây mụn, giảm viêm.
• Tiêm corticoid nội tổn thương: với mụn bọc viêm to, giúp mụn xẹp nhanh, nhưng chỉ được làm bởi bác sĩ chuyên khoa.

Phòng ngừa nổi mụn bọc ở má hiệu quả

Để hạn chế tình trạng mụn bọc xuất hiện ở má,, việc phòng ngừa mới là giải pháp lâu dài và bền vững giúp duy trì làn da khỏe mạnh, mịn màng. Một số biện pháp bao gồm:

• Rửa mặt 2 lần/ngày bằng sữa rửa mặt dịu nhẹ, có độ pH cân bằng, hạn chế rửa mặt quá nhiều lần hoặc dùng sản phẩm tẩy rửa mạnh vì dễ gây khô da.
• Tẩy tế bào chết định kỳ 1-2 lần/tuần để loại bỏ bụi bẩn, bã nhờn tích tụ, sử dụng sản phẩm dưỡng ẩm phù hợp với loại da.
• Ăn nhiều rau xanh, hoa quả giàu vitamin C, E, kẽm để tăng cường sức khỏe làn da. Uống đủ 1,5-2 lít nước/ngày, hạn chế đồ cay nóng, dầu mỡ, thức ăn nhanh.
• Thay vỏ gối, ga giường, khăn mặt thường xuyên, không chạm tay lên mặt hoặc nặn mụn tùy tiện.
• Tránh căng thẳng, stress kéo dài bằng cách tập luyện thể dục, yoga, thiền hoặc đi dạo thư giãn.
• Tránh dùng mỹ phẩm kém chất lượng hoặc không rõ nguồn gốc.
• Nếu mụn bọc tái phát thường xuyên, nên kiểm tra chức năng gan, thận hoặc xét nghiệm hormone.
• Tham khảo ý kiến bác sĩ da liễu để được tư vấn phương pháp chăm sóc và điều trị phù hợp với tình trạng cơ thể.

Bạn có thể tham khảo Sữa rửa mặt tạo bọt kháng khuẩn, trị mụn Sebamed pH5.5 được nhập khẩu 100% từ Đức giúp làm sạch nhẹ nhàng từ sâu trong lỗ chân lông, kháng khuẩn và ngăn ngừa mụn. Sản phẩm có độ pH5.5 cân bằng giúp hỗ trợ duy trì lớp màng acids tự nhiên của làn da, giúp cho da khỏe mạnh hơn.

Tóm lại, mụn bọc ở má không chỉ gây đau nhức, khó chịu mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và tâm lý. Vì vậy, việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết mức độ mụn, lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp và áp dụng biện pháp phòng ngừa là vô cùng quan trọng.