Bệnh chàm bội nhiễm là gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Chàm bội nhiễm là một trong những biến chứng thường gặp của bệnh chàm khi vùng da tổn thương bị vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập và phát triển. Việc nhận biết sớm dấu hiệu, hiểu rõ nguyên nhân và áp dụng phương pháp điều trị phù hợp sẽ giúp người bệnh kiểm soát tình trạng này hiệu quả, hạn chế biến chứng nguy hiểm.

Chàm bội nhiễm là bệnh gì?

Chàm bội nhiễm là một dạng biến chứng nặng của bệnh chàm khi vùng da đang bị chàm bị vi khuẩn, virus hoặc nấm xâm nhập và gây nhiễm trùng. Thông thường, da chàm vốn đã suy yếu hàng rào bảo vệ, dễ nứt nẻ, rỉ dịch nên rất dễ tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển. Khi bị bội nhiễm, các triệu chứng trên da trở nên nghiêm trọng hơn.

Trong nhiều trường hợp, chàm bội nhiễm có thể lan rộng, gây lở loét, đau nhức, thậm chí kèm theo triệu chứng toàn thân như sốt, mệt mỏi. Nếu không được điều trị sớm và đúng cách, bệnh có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm. Vì vậy, chàm bội nhiễm không chỉ là vấn đề da liễu đơn thuần mà còn là tình trạng cần được quan tâm và xử lý y tế kịp thời.

Triệu chứng của chàm bội nhiễm 

Các triệu chứng thường rất dễ nhận biết và tiến triển nhanh chóng. Cụ thể như:

Ngứa ngáy đỏ rát 

Vùng da bị chàm vốn đã ngứa, khi bội nhiễm thì mức độ ngứa tăng lên rõ rệt, kèm cảm giác nóng rát và khó chịu. Người bệnh thường khó kiểm soát việc gãi nên sẽ khiến da trầy xước, chảy máu, từ đó tạo thêm điều kiện cho vi sinh vật phát triển mạnh mẽ.

Da nổi mụn nước

Trên bề mặt da xuất hiện nhiều mụn nước nhỏ li ti hoặc mụn mủ có chứa dịch vàng, trắng đục. Các mụn này có thể mọc thành từng cụm, dễ vỡ khi gãi hoặc cọ xát. 

Khi dịch chảy ra, nó không chỉ làm ướt, bẩn quần áo mà còn có khả năng lây lan sang vùng da lành xung quanh, khiến tình trạng tổn thương ngày càng lan rộng.

Da khô và tróc vảy

Sau khi mụn nước và mụn mủ vỡ, dịch khô lại tạo thành lớp vảy tiết màu vàng hoặc nâu. Da trở nên khô ráp, nứt nẻ, bong tróc và dễ chảy máu. Ở giai đoạn này, bề mặt da có thể vừa khô sần vừa tiết dịch, gây mất thẩm mỹ và khiến người bệnh tự ti.

Viêm mô tế bào, da lở loét

Nếu tình trạng nhiễm trùng lan rộng, vi khuẩn có thể ăn sâu vào mô dưới da gây viêm mô tế bào. Biểu hiện thường là vùng da sưng đỏ, phù nề, đau nhức, loét rộng kèm dịch mủ có mùi hôi. Đây là giai đoạn nguy hiểm, vì viêm có thể lan sang các mô xung quanh hoặc đi vào hệ tuần hoàn.

Ảnh hưởng thị lực 

Trong trường hợp chàm bội nhiễm xuất hiện ở quanh mắt, người bệnh có thể gặp tình trạng sưng tấy mí mắt, đau rát, chảy dịch mủ. Nếu để lâu, mắt có thể bị mờ, viêm giác mạc hoặc giảm thị lực tạm thời, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt hằng ngày.

Sốt cao, ớn lạnh

Khi hệ miễn dịch phản ứng với tình trạng viêm nhiễm mạnh, cơ thể có thể xuất hiện sốt cao, rét run, đau nhức người, chán ăn và suy kiệt sức khỏe. Đây là dấu hiệu cảnh báo bệnh đang ở mức độ nghiêm trọng, không chỉ dừng lại ở da.

Nhiễm trùng máu

Đây là biến chứng nặng nhất của chàm bội nhiễm. Khi vi khuẩn từ ổ viêm thâm nhập vào máu, chúng có thể gây nhiễm trùng huyết, dẫn đến rối loạn tuần hoàn, tụt huyết áp, thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguyên nhân bị chàm bội nhiễm 

Chàm bội nhiễm thường không xuất hiện ngay từ đầu mà là hậu quả của nhiều yếu tố tác động khiến vùng da bị chàm trở nên suy yếu và dễ bị vi sinh vật tấn công. Một số nguyên nhân chính có thể kể đến:

Không điều trị bệnh chàm từ sớm: Nhiều trường hợp người bệnh chủ quan, để bệnh tự khỏi hoặc chỉ điều trị qua loa, dẫn đến nguy cơ bội nhiễm cao.

Điều trị bệnh chàm sai cách: Một số người tự ý mua thuốc về dùng hoặc áp dụng các mẹo dân gian chưa được kiểm chứng, khiến tình trạng viêm da không những không cải thiện mà còn nặng thêm.

Cào gãi thường xuyên gây tổn thương da: Ngứa là triệu chứng đặc trưng của chàm, nhưng việc gãi nhiều sẽ làm da trầy xước, nứt nẻ và chảy máu. Đây chính là “cánh cửa” để vi khuẩn, virus hoặc nấm dễ dàng xâm nhập vào lớp da bên trong, gây nhiễm trùng và hình thành chàm bội nhiễm.

Vệ sinh da không sạch sẽ: Nếu người bệnh không chú ý giữ gìn vệ sinh, để mồ hôi, bụi bẩn, bã nhờn tích tụ trên bề mặt da thì nguy cơ vi khuẩn phát triển mạnh và gây bội nhiễm sẽ càng cao.

Lạm dụng thuốc bôi corticoid: Corticoid là nhóm thuốc thường dùng trong điều trị chàm để giảm viêm, ngứa. Tuy nhiên, nếu người bệnh dùng kéo dài, bôi không đúng hướng dẫn hoặc lạm dụng thuốc mạnh, da sẽ bị mỏng đi, mất lớp bảo vệ tự nhiên, từ đó dễ bị vi khuẩn và nấm xâm nhập, dẫn đến bội nhiễm.

Hệ miễn dịch suy yếu: Những người có sức đề kháng kém thường dễ bị chàm bội nhiễm hơn. Khi hệ miễn dịch suy yếu, cơ thể khó chống lại vi sinh vật, khiến tình trạng nhiễm trùng trên da diễn biến nặng và lan rộng.

Chàm bội nhiễm có lây không?

Về cơ bản, bệnh chàm thông thường không phải là bệnh truyền nhiễm nên không lây trực tiếp từ người này sang người khác khi tiếp xúc. Tuy nhiên, khi da đã bị bội nhiễm, nguy cơ lây lan lại phụ thuộc vào nguyên nhân gây nhiễm trùng:

• Do vi khuẩn: Vi khuẩn có thể lây truyền gián tiếp qua việc dùng chung khăn tắm, quần áo, chăn ga hoặc tiếp xúc với dịch tiết từ vết thương hở. Người có da nhạy cảm hoặc hệ miễn dịch yếu sẽ dễ bị ảnh hưởng.
• Do virus: Trường hợp chàm bội nhiễm do virus herpes, bệnh có khả năng lây qua tiếp xúc trực tiếp vùng da tổn thương hoặc gián tiếp qua vật dụng cá nhân. Đây là dạng có mức độ lây lan cao và cần đặc biệt thận trọng.
• Do nấm: Nấm da có thể lây từ người sang người, từ động vật sang người hoặc qua môi trường ẩm ướt. Vì vậy, nếu chàm bội nhiễm do nấm, khả năng lây lan sang người khác vẫn tồn tại, nhất là khi dùng chung đồ dùng cá nhân.
• Lan rộng trên chính cơ thể người bệnh: Dù có lây cho người khác hay không, chàm bội nhiễm thường dễ lây lan sang những vùng da lành khác trên cơ thể người bệnh, nhất là khi họ gãi nhiều hoặc không vệ sinh đúng cách.

Như vậy, chàm bội nhiễm có thể lây trong một số trường hợp, đặc biệt khi nguyên nhân là vi khuẩn, virus hoặc nấm. Tuy nhiên, mức độ lây lan thường không quá mạnh mẽ như các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp.

Tham khảo thêm: Chàm da có lây không?

Bị chàm bội nhiễm bao lâu thì khỏi?

Thời gian khỏi bệnh chàm bội nhiễm ở mỗi người không giống nhau, mà phụ thuộc vào mức độ bệnh, nguyên nhân gây bội nhiễm, cách điều trị và khả năng phục hồi của cơ thể. Ngoài ra, yếu tố cơ địa và thói quen chăm sóc da cũng ảnh hưởng đến tốc độ hồi phục. Thông thường:

Trường hợp nhẹ, được điều trị sớm và đúng cách: Nếu bệnh nhân đi khám ngay khi da bắt đầu có dấu hiệu bội nhiễm và được dùng thuốc thích hợp, thời gian hồi phục có thể từ 2-4 tuần. Lúc này, tổn thương trên da sẽ khô dần, giảm sưng viêm, bong vảy và tái tạo lại lớp da mới.

Trường hợp trung bình đến nặng: Khi vùng da viêm nhiễm đã lan rộng, xuất hiện loét, sưng đau hoặc có biểu hiện toàn thân như sốt, ớn lạnh, thì thời gian điều trị có thể kéo dài 4-8 tuần, thậm chí lâu hơn.

Trường hợp có biến chứng: Nếu chàm bội nhiễm gây viêm mô tế bào, ảnh hưởng thị lực, hoặc nặng hơn là nhiễm trùng máu, quá trình điều trị có thể kéo dài nhiều tháng và đòi hỏi can thiệp y tế chuyên sâu.

Cách điều trị bệnh chàm bội nhiễm

Điều trị chàm bội nhiễm cần kết hợp giữa thuốc Tây y để kiểm soát tình trạng nhiễm trùng và chăm sóc tại nhà để hỗ trợ phục hồi da, hạn chế tái phát.

Dùng thuốc Tây

Tùy nguyên nhân gây bội nhiễm, bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc phù hợp:

• Thuốc kháng sinh: Dùng trong trường hợp chàm bội nhiễm do vi khuẩn. Có thể dùng kháng sinh đường bôi tại chỗ hoặc kháng sinh uống/tiêm nếu nhiễm trùng nặng và lan rộng.
• Thuốc kháng virus: Được chỉ định khi bội nhiễm do virus herpes simplex, thường sử dụng acyclovir hoặc valacyclovir để hạn chế virus phát triển và giảm nguy cơ biến chứng ở mắt, thần kinh.
• Thuốc kháng nấm: Nếu nguyên nhân là nấm da, bác sĩ có thể kê thuốc bôi chống nấm hoặc thuốc uống đối với trường hợp nặng.
• Thuốc chống viêm, giảm ngứa: Corticoid dạng bôi hoặc thuốc kháng histamin có thể được chỉ định để giảm ngứa, sưng viêm, giúp bệnh nhân đỡ khó chịu và hạn chế gãi gây trầy xước thêm.
• Thuốc hạ sốt, giảm đau: Áp dụng khi người bệnh có biểu hiện toàn thân như sốt, đau rát nhiều.

Lưu ý: Người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị chàm bội nhiễm vì dùng sai loại có thể khiến tình trạng nhiễm trùng nặng hơn. Việc sử dụng thuốc cần theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa da liễu.

Chăm sóc tại nhà

Song song với điều trị bằng thuốc, người bệnh cần chú ý chế độ chăm sóc da và sinh hoạt để hỗ trợ phục hồi:

• Vệ sinh da sạch sẽ: Tắm rửa bằng nước ấm vừa phải, tránh dùng xà phòng có tính tẩy rửa mạnh vì dễ gây khô da và kích ứng.
• Giữ da khô thoáng: Người bệnh nên thay băng gạc thường xuyên và giữ cho da luôn khô ráo để hạn chế vi khuẩn phát triển.
• Không gãi hay chà xát: Việc gãi sẽ làm da trầy xước, lan rộng tổn thương và tăng nguy cơ lây lan sang vùng da khác.
• Chế độ dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu vitamin A, C, E, kẽm và omega-3 giúp tăng cường sức đề kháng, hỗ trợ da hồi phục nhanh hơn. Tránh đồ cay nóng, hải sản hoặc thực phẩm dễ gây dị ứng.
• Uống đủ nước và nghỉ ngơi: Cung cấp đủ nước giúp da không bị khô nứt, đồng thời hỗ trợ đào thải độc tố. Ngủ đủ giấc và tránh căng thẳng cũng góp phần cải thiện sức khỏe tổng thể, giúp bệnh nhanh khỏi.
• Tránh tiếp xúc chất gây kích ứng: Không nên để da tiếp xúc với hóa chất tẩy rửa, bụi bẩn, nguồn nước ô nhiễm hoặc môi trường ẩm ướt lâu ngày, vì sẽ khiến bệnh trầm trọng hơn.

Việc hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết sớm triệu chứng và tuân thủ điều trị theo chỉ định của bác sĩ là yếu tố then chốt giúp kiểm soát bệnh chàm bội nhiễm hiệu quả. Bên cạnh đó, chăm sóc da đúng cách, duy trì lối sống lành mạnh và phòng ngừa các yếu tố kích thích cũng góp phần quan trọng trong việc hạn chế tái phát. Chủ động bảo vệ làn da chính là chìa khóa giúp người bệnh sống khỏe mạnh và tự tin hơn.